Adwokat Jakub Spiechowicz

autor

Nagrywanie rozmów bez wiedzy drugiej osoby budzi wiele wątpliwości. W praktyce pytanie „czy nagrywanie rozmowy jest legalne” pojawia się bardzo często w sprawach rodzinnych, pracowniczych i biznesowych. Odpowiedź zależy przede wszystkim od tego, czy osoba nagrywająca jest uczestnikiem rozmowy oraz w jaki sposób nagranie jest później wykorzystywane.

Czy można nagrywać rozmowę bez zgody rozmówcy?

Polskie prawo nie wprowadza ogólnego zakazu nagrywania rozmów. Jeżeli nagrywasz rozmowę, w której sam bierzesz udział, co do zasady nie popełniasz przestępstwa, nawet jeśli druga osoba nie została o tym poinformowana. Brak zgody rozmówcy nie oznacza automatycznie, że nagranie jest nielegalne.

Sytuacja wygląda inaczej, gdy nagrywana jest rozmowa, w której nagrywający nie uczestniczy. Potajemne nagrywanie cudzych rozmów lub stosowanie podsłuchów może naruszać tajemnicę komunikowania się i prowadzić do odpowiedzialności karnej.
 

Kiedy nagrywanie rozmowy jest nielegalne?

Nagrywanie rozmowy może być nielegalne wtedy, gdy dotyczy cudzej komunikacji i odbywa się bez wiedzy i zgody rozmówców. W takich przypadkach może dojść do popełnienia przestępstwa, za które grozi grzywna, kara ograniczenia wolności, a w skrajnych sytuacjach także kara pozbawienia wolności do lat 2 (art. 267 § 3 k.k.).

Ryzyko prawne pojawia się również wtedy, gdy nagranie zostało wykonane legalnie, ale jest wykorzystywane w sposób naruszający prawo, na przykład poprzez jego rozpowszechnianie lub publikację.

Warto też zwrócić uwagę na to, że zgodnie z najnowszym orzecznictwem Sądu Najwyższego - przypadkowe uzyskanie informacji poufnej nie wypełnia znamion czynu zabronionego art. 267 § 3 k.k. - "Dla realizacji znamion strony podmiotowej występku z art. 267 § 3 k.k. niezbędne jest, by sprawca działał w celu uzyskania informacji, do których nie jest uprawniony. W sytuacji, gdy takie działanie ma na celu uzyskanie innych informacji, a informacje, o których owa w art. 267 § 3 k.k., zostaną uzyskane niejako przy okazji, to nie będzie można przypisać odpowiedzialności karnej sprawcy." (Postanowienie SN z 3.07.2025 r., IV KK 502/24)

Odpowiedzialność cywilna za nagrywanie rozmowy

Nawet legalnie wykonane nagranie może prowadzić do odpowiedzialności cywilnej. Nagrywanie rozmowy bez zgody rozmówcy może naruszać jego dobra osobiste, w szczególności prawo do prywatności i tajemnicę komunikowania się. Osoba nagrana może wówczas domagać się zadośćuczynienia, odszkodowania lub zakazu dalszego wykorzystywania nagrania.

 W prawie cywilnym obowiązuje zasada domniemania bezprawności naruszenia dóbr osobistych, co oznacza, że jeżeli ktoś udowodni, że nagranie naruszyło jego prywatność lub tajemnicę komunikowania się, to nagrywający musi wykazać okoliczności wyłączającej bezprawność. Bezprawność występuje zazwyczaj, gdy: 

• Nagrywający nie jest uczestnikiem rozmowy (co stanowi również przestępstwo z art. 267 § 3 k.k.).
• Nagranie jest wykorzystywane w celach innych niż ochrona własnego, uzasadnionego interesu (np. publikacja w Internecie dla ośmieszenia).
• Dojdzie do drastycznego naruszenia sfery intymności, której ochrona przeważa nad celem nagrania. 
   

W praktyce odpowiedzialność cywilna pojawia się najczęściej wtedy, gdy nagranie zostaje udostępnione osobom trzecim albo wykorzystane poza celem, dla którego zostało wykonane.

Czy nagranie rozmowy może być dowodem w sądzie?

Nagrania rozmów bywają wykorzystywane jako dowód w postępowaniach sądowych i coraz częściej są przez sądy dopuszczane. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, w których nagrywający był uczestnikiem rozmowy, a nagranie dotyczy istotnych okoliczności sprawy.

Należy jednak pamiętać, że dopuszczenie nagrania jako dowodu nie oznacza automatycznie braku odpowiedzialności cywilnej. Nagranie może pomóc w sprawie, a jednocześnie narazić nagrywającego na roszczenia ze strony osoby nagranej.

Nagrywanie rozmów w pracy – co warto wiedzieć?

Nagrywanie rozmów w miejscu pracy jest szczególnie wrażliwą kwestią. Pracownik nagrywający rozmowę z przełożonym, w której uczestniczy, zazwyczaj nie popełnia przestępstwa. Jednak rozpowszechnianie takiego nagrania lub jego niewłaściwe wykorzystanie może naruszać dobra osobiste pracodawcy i prowadzić do konsekwencji prawnych.

W sprawach pracowniczych nagrania bywają wykorzystywane jako dowód, ale każdorazowo wymagają ostrożnej oceny.

Podsumowanie

Nagrywanie rozmowy jest co do zasady legalne, jeżeli osoba nagrywająca jest jej uczestnikiem. Nie oznacza to jednak pełnej dowolności. Nagrywanie cudzych rozmów może prowadzić do odpowiedzialności karnej, a nawet legalnie wykonane nagranie może skutkować odpowiedzialnością cywilną. Przed wykorzystaniem nagrania, zwłaszcza w sporze sądowym, warto skonsultować się z adwokatem, aby uniknąć niepotrzebnych konsekwencji.